Yazı Detayı
21 Mayıs 2021 - Cuma 23:39 Bu yazı 173 kez okundu
 
Kripto Paranın Hukuki Mahiyeti
Av. Beyhan GURBUZ
 
 

Kripto paralar, yazılım algoritmalarından oluşan ve tamamen dijital ortamla yaratılan ve fiziki olarak herhangi bir karşılığı olmayan varlıklar olup, arkasında blockchain (blokzincir) teknolojisini barındırmaktadır. İlk olarak 2008 yılında ortaya çıkmış olup, her geçen gün biraz daha yaygınlaşmaktadır.

Kripto paraların ortaya çıkması ile birlikte bazı devletler bunu yasaklamış bazı devletlerde izlemeye almış ancak her hangi bir yasal düzenleme de yapmamışlardır. Hem ülkemiz de  hem de dünya da henüz kripto paralar hakkında herhangi  bir yasal düzenleme yapılmamış olup, hukuki çerçevesi henüz oluşturulmamıştır.

Kripto para birimlerinin merkezi olmadığı için kamu otoritesi ve kontrolü dışındaki kişiler tarafından kolaylıkla varlıklarını sürdürmekte ve isteyen herkesin kimliğini saklı tutarak katılabildiği aynı zamanda herhangi bir engel ve denetime maruz kalmadan para hareketlerini gerçekleştirebildiği bir sistem olup, takibi yapılamamaktadır. 

Kripto para kişilere finansal özgürlük sağlaması nedeni ile tercih edilmektedir.

Kripto para biriminin içinde en fazla rağbet göreni de bitcoindir. Bitcoin'in geleneksel ödeme aracının yerini alması her geçen gün biraz daha artmaktadır. 

Kripto paranın alım satımının kolay olması, masrafsız ve kolay transferinin yapılabilmesi gibi olumlu yönünün yanında karşılığının güvence altında olmaması ve henüz yasal çerçevesinin olmaması gibi olumsuz yönleri de mevcut olup, yasal belirsizliği kişilerin korunmasını sağlayamamakta ve suistimaller yaratabilmektedir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 2013/32 sayılı basın açıklamasında herhangi bir resmi ya da özel kuruluş tarafından ihraç edilmeyen ve karşılığı için güvence verilmeyen bir sanal para birimi olarak bilinen kripto paraların mevcut yapısının Kanun kapsamın da elektronik para olarak değerlendirilmediğini ve bu nedenle de Kanun çerçevesinde gözetim ve denetimi mümkün görülmediğine dair açıklama da yapmıştır.

Ayrıca BDDK, kripto paraların elektronik para kapsamında değerlendirilemeyeceğini de belirtmiştir.

Yani bitcoin gibi kripto paralar ne para ne de elektronik para olarak kabul görmemekte olması nedeni ile henüz herhangi bir yasal dayanağı olmayıp, bir takım kamu kurumları ve idari kurumlarca söz konusu paralar ile gerçekleştirilen işlemlerde tarafların kimliklerinin bilinmemesinin bu paraların yasadışı faaliyetlerde kullanılması için uygun bir ortam yarattığına dair uyarıcı açıklamalar da yapılmaktadır.

Aynı zamanda Hazine Müsteşarlığı da 11 Ocak 2018 tarihli basın açıklamasında kripto paralarının ülkemizde yasal bir dayanağının bulunmadığı ve bu kapsamda gerçekleştirilen işlemlerin herhangi bir resmi otoritenin güvencesi altında olmadığı belirtilerek kripto paralar ile işlem yapan kişilerin herhangi bir zarara uğramamaları için dikkatli olmaları konusunda uyarı yapılmıştır.

Kripto paraya dayalı bazı iş modelleri, büyük kârlar vadeden oluşumlar şeklinde yapılanarak kişilerin bilgi eksikliğini suistimal etmekte ve önemli maddi kayıplara neden olabilmektedir.

16 Nisan 2021 tarih ve 31456 sayı ile resmi gazetede yayınlanan yönetmelik ile

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: ÖDEMELERDE KRİPTO VARLIKLARIN KULLANILMAMASINA yönelik bir genelge yayınlamıştır.

Buna göre, Kripto varlıklar, ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılamaz ve kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılmasına yönelik hizmet sunulamaz demektedir.

Ve son dönemlerde kripto paraların hacminin büyümesi üzerine bu paralara yönelik düzenlemeler için çeşitli adımlar atılmaya başlanılmıştır.

Sevgilerimle

 
Etiketler: Av. Beyhan Gürbüz, makale
Yorumlar
Haber Yazılımı